वृद्ध संवेदनाको उपन्यासिका ‘रत्नपार्क’

  नवीन पौड्याल   मदनदेव भट्टराई- व्यक्ति र कृति नेपाली साहित्यमा मदनदेव भट्टराईको नाम पनि आदरका साथ लिइन्छ। मदनदेव भट्टराई भन्नेबित्तिकै रत्नश्री पत्रिका र रत्नश्री स्वर्ण पदकको नामको पुराना पाठक लेखकका मनमा आइहाल्छ। उनले धेरै वर्षसम्म रत्नश्री पत्रिका र पुरस्कार सञ्चालन गरेका थिए। उनी एक साहित्यिक पत्रकार-सम्पादक कवि, नाटककार, निबन्धकार र कथाकार हुन्। उनको जन्म […]

Continue Reading

कथाकार देव भण्डारी : एक अध्ययन

                             नवीन पौड्याल   नेपाली साहित्यमा देव भण्डारीको छुट्टै परिचय र स्थान रहेको छ। उनका पाँचवटा कथासङ्ग्रह प्रकाशित भइसकेका छन्, प्रत्येक कथा विशिष्ट छन्। युगसँग रहेका वस्तुहरू समाहित छन्। उनको जन्म सन् १९४५ कालिम्पोङमा बमबस्तीमा भएको हो। उनका बाबु-आमाको नाम स्व. भगीरथ भण्डारी र साबित्री भण्डारी थियो। उनी सेन्द्रल बैंक अफ इन्डियामा सेवारत रही २०१० […]

Continue Reading

‘भारतीय नेपाली गीत सञ्चयन’ बारे

नवीन पौड्याल, कालिम्पोङ   नेपाली साहित्यमा कमल रेग्मी एक प्रखर गीतकारका रूपमा चर्चित छन्। हालसम्म उनका पाँचवटा  गीतसङ्ग्रह- ‘काँडाफूल’ (२००७), ‘हिउँको आगो’ (२०१२), ‘घामपानी’ (२०१८), ‘कन्फ्लुन्स’ (उनका गीतको श्रद्धामणि प्रधानद्वारा अङ्ग्रेजी अनुवाद, २०१८) र ‘बालुवामा’ (२०२३)  प्रकाशित भइसकेका छन्। उनी गीतमा समर्पित सर्जक व्यक्तित्व बनेका छन्। उनले आफ्नो गीत सिर्जनाबाहेक अरूका गीतको समीक्षा र सङ्कलन […]

Continue Reading

राजेन्द्र भण्डारी-  व्यक्ति एक व्यक्त्तित्व अनेक

नवीन पौड्याल राजेन्द्र भण्डारीको जन्म गहिरी गाउँ, बम बस्ती कालिम्पोङमा २८ सितम्बर १९५६ मा भएको हो। उनको पिताको नाम स्व. भगीरथ भण्डारी र आमा स्व. साबित्री भण्डारी हो। घरमा धार्मिक आध्यात्मिक परिवेश थियो। उनका पिताजी स्वयम् एक एकजना कुशल साहित्य मर्मज्ञ, कवि, आध्यात्मिक र धर्म चिन्तक थिए। उनले घरमा गाउँबस्तीको गरिने सामान्य कामहरू जस्तै गाई […]

Continue Reading

साहित्यमा ऐंजेरू

नवीन पौड्याल, कालिम्पोङ साहित्य मानवीय चेतनाको कलात्मक उपज हो। यसभित्र हार्दिकता, भाव,  कला, ज्ञान, बुद्धि, कौशल सबै कुरा हुन्छन्। साहित्य पढ्नेले धेरथोर अन्य विषयमा पनि ज्ञान पाउँदछ। साहित्यभित्र परोक्ष रूपमा ज्ञान विज्ञानका अन्य धेरै कुरा समेटिएका हुन्छन्। जीवन र जगत्‌का हरेक कुरालाई साहित्यले सम्बोधन गर्दछ। विश्वमा नयाँ नयाँ साहित्य सिद्धान्तहरू उदाइरहेका छन्। साहित्यसित अन्य ज्ञानानुशासन […]

Continue Reading

अनुभूतिहरूको अभिलेख (निबन्ध)

ज्ञानेन्द्र विवश मानव जीवन एक अनन्त यात्रा हो, जहाँ हरेक क्षण नयाँ अनुभूतिहरू थपिँदै जान्छन् । यी अनुभूतिहरू हाम्रो जीवनको नक्सा हुन्, जसले हामीलाई को हौं भन्ने पहिचान दिलाउँछन् । तर यी क्षणहरूलाई हामी कसरी सम्झन्छौं ? कसरी जीवन्त राख्छौं ? यही प्रश्नले मलाई सधैँ सताउँछ । अनुभूतिहरूलाई शब्दमा उतार्नु भनेको तिनिहरूलाई अमर बनाउनु हो […]

Continue Reading

भारतीय नेपाली साहित्य दशा र दिशाबारे टिप्पणी

नवीन पौड्याल   नेपाली साहित्यको चिन्तन र अध्ययन परम्परामा नयाँ नयाँ अध्येताहरूको आगमन भैरहेको छ। विश्व परिप्रेक्ष्यमा उदाएका नयाँ नयाँ सिद्धान्त, चिन्तन र प्रणालीहरूसित अबका नेपाली साहित्यकार र अध्येताहरू अवगत बनेका हुन्छन्। अब त सामाजिक सञ्जाल र अन्य इन्टरनेटका माध्यमले विश्वग्रामको अवधारणालाई सार्थक, मूर्तता र बलियो बनाउँदै गएको छ। अब विश्वको कुनै कुनाबाट पनि कुनै […]

Continue Reading

डुवर्सको साहित्यिक महोत्सव- पर्यवेक्षकीय टिप्पणी

नवीन पौड्याल यस वर्ष २०२४ भारतीय नेपाली साहित्यका दुईवटा महत्त्वपूर्ण संस्थाले आफ्ना स्थापनाको स्वर्ण जयन्ती समारोहपूर्वक मनाए। एउटा हो असम नेपाली साहित्य सभा र अर्को डुवर्स नेपाली साहित्य विकास समिति। गत ६ देखि ९ डिसेम्बर, २०२४ मा असमको सरूपथारमा आयोजित चारदिने स्वर्णजयन्ती समारोह र २७-२९ डिसेम्बरको डुवर्सको वीरपाडामा आयोजित तीनदिने समारोह। यी दुई समारोहलाई नेपाली […]

Continue Reading

असम नेपाली साहित्य सभाको स्वर्ण जयन्ती; मेरो अनुभव

 नवीन पौड्याल, कालिम्पोङ यसपालि असम नेपाली साहित्य सभाको स्वर्ण जयन्तीको अवसरमा नेपाली साहित्य अध्ययन समिति, कालिम्पोङको प्रतिनिधि टोलीमा सामेल भएर गएको थिएँ । असमको गोलाघाट जिल्लाको सरूपथार भन्ने ठाउँमा छ डिसेम्बरदेखि नौ डिसेम्बरसम्मको यो चारदिनव्यापी कार्यक्रम भव्यतापूर्वक सम्पन्न भयो। त्यहाँ पुग्न हामीलाई भने अवध असम रेलले दश घण्टा ढिलो गरी बिहान नौबजेतिर पुग्नु पर्ने ठाउँमा […]

Continue Reading

भोलि लेख्ने निबन्धको विषय (निबन्ध)

ज्ञानेन्द्र विवश भोलि लेख्ने निबन्धका लागि आज सोच्ने समय हो । नयाँ निबन्धमा लेख्ने नौलो विषय के हो र के होइन ? हतारको जिन्दगीका पाइलाहरू एकपछि अर्को फड्को मार्छन् । हतार नभए आरामले सुतेर खान कसैलाई पुग्दैन । हतार भएकोले केही न केही काम भएको छ । सडकमा हेर्छु– सबैलाई हतार छ । हतारमा दौडिरहेको […]

Continue Reading