Category: गद्य विविध

गोविन्द पौडेल , काठमाडौं सिद्धार्थ गौतम वर्तमान सौर्य गणनामा आधारित पात्रोका अनुसार एक ऐतिहासिक व्यक्ति हुन् । यद्यपि उनका विषयमा तथ्यपरक वस्तु कम र मिथहरू ज्यादा भेटिन्छन् । उनी यही धरतीमा अवतरण भएका शाक्यमुनि बुद्ध थिए। उनलाई दिइएको आम नाम सिद्धार्थ थियो । उनको क्षत्रीय कुल शाक्य वा शाक्यमुनिहरूको समुदाय थियो। बौद्धहरूका लागि उनी तथागत […]

गीता खत्री, न्युयोर्क ।  मेक्सिको भ्रमणको तेस्रो पटक सन् २०१५ को जुनमा म कोजुमेल पुगेकी थिएँ । खास उद्देश्य कोजुमेल र कानकुनको थियो । तर मौकामा हिरा पनि फोर्नु पर्छ भने झैं त्यो भन्दा निकै परको ऐतिहासिक तथा प्राचीन बस्तुहरु हेर्ने रहरमा चेचेनिट्जासम्म पुगेँ । चिचेनिट्जाभित्रका पिरामिडहरूको छोटो यात्रा सकेर मेरो बुवा कमलबहादुर खड्का, श्रीमान […]

भाष्कर मैनाली शर्मा, दार्जिलिङ  रावणको जन्म कसरी भयो भन्ने कुरा रामायणका अनुसार पुलस्त्य ऋषिको पौत्र अर्थात् नाती भएको बताइएको छ। उनका पिता विश्रवा ऋषि र आमा कैकसी थिइन्। विश्रवा ऋषिसँग तीन पत्नीहरू थिइन्—वरवर्णिनी, राका र कैकसी। यी मध्ये कैकसीबाट रावण र कुंभकर्णजस्ता राक्षसहरू जन्मिएका हुन् किनकि उनले सौतेली आमाको दाहक समयमा गर्भधारण गरेकी थिइन्।वाल्मीकि रामायणमा […]

सागर गैरे, कोहलपुर (सागर गैरे कोहलपुरमा ब्यवसाय र लेखनमा जति सक्रिय छन्, नियमित साइकल यात्रा र स्वदेश भ्रमणमा पनि उत्तिकै सकृय छन् । ती भ्रमणहरू उनमा मात्र सीमित छैन, तिले शब्दको बाणी पाउँछन् र पाठकको हातहातमा पुग्छन् । उनको नयाँ भ्रमण साहित्य “एउटा अल्बाट्रस” प्रकाशनको तयारीमा छ । अब छिट्टै पाठकको हातमा आउन लागेको सो […]

कृष्णचन्द्र दाइसँग भेट नहुने भोलि श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’, काठमाडौं वि.सं.२०६७ असार १७ गतेको त्यो साँझ धेरै लेखकहरु एउटै जमघटमा थियौं । अमेरिकामा बसिरहनु भएका साहित्यकार राजव दाइकी छोरीको बिहेको निम्तो मानिरेहका थियौं । पचासौं जना साहित्यकारहरु स–साना समूहमा जमिरहेका थिए । रचनाका रोचक घिमिरे, अभिव्यक्तिका नगेन्द्रराज शर्मा, कवि श्यामलसँगै थिएँ म । साँझको सात नबजिसकेको […]

जानकीप्रसाद पराजुली मैनाले झ्वाट्ट सम्झिन् , ठुली आमाले एक दिन सुनाकी थिइन् भूतको कथा । त्यो कथा यै बाटोमा हिंड्दाको थियो । उनले भन्थिन् , “तिवुजे खोलाको बाटो कहिल्यै नहिंड्नु है । बाटोको छेउमा अलच्छिनी डरलाग्दो भिर छ । यो भिरले वर्षको एकजना मान्छे खान्छ । हिंड्दा हिंड्दै स्वाट्टै खसेको थाहै हुँदैन । कसरी लान्छ, […]

भाष्कर मैनाली शर्मा,दार्जिलिङ महर्षि वाल्मीकिको जन्म कहिले र कहाँ भएको हो भन्ने विषयमा स्पष्ट ऐतिहासिक प्रमाण भेटिँदैन, किनकि उनी अत्यन्त प्राचीन त्रेता युगका ऋषि मानिन्छन्। परम्परागत धार्मिक मान्यताअनुसार वाल्मीकिको जन्म त्रेता युगमै भएको विश्वास गरिन्छ, तर यसको ठ्याक्कै सन् वा समय निर्धारण गर्न सकिने कुनै प्रमाण छैन। उनीबारे प्रचलित कथनहरू विभिन्न ग्रन्थ तथा लोककथाहरूमा उल्लेखित […]

नवीन पौड्याल, कालिम्पोङ नेपाली कवितामा एउटा कहिले नमेटिने नाम हो बैरागी काइँला (पूरा नाम तिलविक्रम नेम्बाङ) उनी थोरै कविता लेखेर धेरै नाम कमाउने भाग्यशाली कवि हुन्। उनले थोरै कविता लेखे तर खँदिला, गम्भीर र उत्कृष्ठ लेखे, पाठकका निम्ति घतलाग्दो बिर्सन नसक्ने खालको लेखे। उनले नेपाली कवितामा आफ्नो युग हाँकेका थिए। उनी कलेजस्तरीय अध्ययन कालमा नै […]

विजय मल्लको नाटक “हामी बाँच्न सक्छौँ” त्रिभुवनचन्द्र वाग्ले, काठमाडौं नेपाली साहित्य, राजनीति तथा सामाजिक रूपान्तरणको इतिहासबारे सामान्य जानकारी राख्नेहरूलाई ऋद्धिबहादुर मल्ल (विसं १९५५–२०२५), जोरगणेश प्रेस, शारदा पत्रिका, गोविन्दबहादुर मल्ल‘गोठाले’(१९७०–२०६७) तथा विजय मल्ल (१९८२–२०५६) शब्द मात्र होइन, सन्देश लाग्छन् । साहित्य, राजनीति, सामाजिक तथा व्यावसायिक विविध कोणबाट हेर्दा नेपालको आधुनिकीकरणमा मल्ल परिवारले पु-याएको योगदान अविष्मरणीय छ […]

रजनी श्रेष्ठ, भर्जिनिया, अमेरिका मेरो बालापनको धमिलो याद ताजा भएर आयो । मेरो मनमस्तिकमा उहाँको स्मृती बल्झियो। उहाँ मेरो गुरु हुनुहन्थ्यो, नेपाली बिषय पढाउनु हुन्थो । उहाँको क्लासमा हामी सबै सजग भएर बस्थ्यौं । उहाँले पढाउनु हुँदा हामी सबै ध्यान दिएर पढ्थ्यौं।उहाँको पढाउने तरिका बैग्लै थियो। राम्रो राम्रो तर्क दिएर लेखाउनु हुन्थ्यो । त्यस समयमा […]