Category: गद्य विविध

विजय मल्लः नेपाली साहित्यका बहुआयामिक स्रष्टा बालकृष्ण ‘पासा’, दोलखा  म पनि नेपाली साहित्यलाई अन्तरहृदयदेखि माया गर्ने नेपाली नागरिकहरूमध्येमा एक हुँ जस्तो लाग्छ । मैले विद्यालय जीवनदेखि नै धेरै साहित्यकारहरूको कृति पढेको छु । प्रायः मलाई सामाजिक, यौन ज्ञान र जासूसी उपन्यासहरू पढ्न रुचि लाग्दथ्यो । अनि छिटफूट कथाहरू पनि । अझ भन्नुपर्दा व्यङ्ग्यात्मक लेखहरूमा मेरो […]

 होमनाथ सुवेदी, अमेरिका   हातमा घडी गलामा टाइ छ जाने बेला सबैलाई बाई बाई छ । कृष्णचन्द्रसिंह प्रधानको सम्झना गर्दा यी माथिका लोकगीतका हरफ सदा मलाई याद आउँछन् । कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान— यौटा लोकगीत गाइदिनुहोस्, सक्नुहुन्छ? त्यसको उत्तरमा मैले माथिका हरफ गाएँ— हातमा घडी गलामा टाइ छ जाने बेला सबैलाई बाई बाई छ । यो गाउँदा […]

अमरकुमार प्रधान, काठमाडौं माता सूर्यमाया देवी र पिता सूर्यप्रसाद प्रधानको कोखबाट ११९२ साउन ११ गते नागपञ्चमीको दिन पैदा भएका कृष्णचन्द्रको प्रारम्भिक नाम गोविन्द थियो । तर साहित्यमा उत्कर्ष भई नाम चलाएका दाजु हृदयचन्द्र सिंहकै नामको सिको लिएर ‘कृष्णचन्द्र सिंह’ कहलाइए । स्मरणीय छः हृदयचन्द्र सिंहको नाम चन्द्रप्रसाद थियो । जो १९७२ मा जन्मेका थिए । […]

स्मृतिमा बाँचिरहेका विजय दाइ तेजप्रकाश श्रेष्ठ, काठमाडौं ‘कुन गीत हो तिमीले गायौ अविरल खोँच खोँचबाट झरी प्रतिफल भनन भन है पुलकित सुन्दरीजल ।’ (वि.सं २०००) म जन्मनुभन्दा दुई वर्षअघि नै विजय दाइद्वारा रचिएका सुन्दरीजल कविताले मलाई कुत्कुत्याएकै हो । पाठ्यपुस्तकमा पढेका कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्यालको ‘पिंजडाको सुगा’ र महाकवि देवकोटाको ‘यात्री’ कविता आदिले मलाई आकर्षित गरेकै […]

विजयमल्ल दाईलाई सम्झँदै शैलेन्द्र साकार, काठमाडौं यस वर्ष विजयमल्लको पनि जन्म शताब्दी बर्ष पर्दोरहेछ । जन्म पनि १९८२ वि.स.मा कृष्ण चन्द्र सिंह प्रधान संग संगै भएको रहेछ विजय मल्लको । ‘तिमीलाई देख्दा सङलो पानी पिए जस्तो लाग्छ’ जस्ता मर्मस्पर्शी कविताका पिता उनले त्यस पछि “छोरीलाई मानचित्र पढाउँदा” नामक प्रसिद्ध कवितामा विश्व मानवताको शंखनाद गरे । […]

सम्झे विर्सेका यादहरू अशेष मल्ल, काठमाडौं तीस सालतिर हुनुपर्छ । बिराटनगरको महेन्द्र मोरङ्ग क्याम्पसमा स्नातकको विद्यार्थी थिएँ । धनकुटामा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रलाई कविता सुनाउन निमन्त्रणा पाएँ । प्रज्ञा प्रतिष्ठानको आयोजना । त्यो बेला वीरेन्द्र नेपालको चार विकास क्षेत्रमा महिनौं बस्दथे । त्यही सन्दर्भमा धनकुटा रहेका बेला प्रज्ञा प्रतिष्ठानले कविता वाचनको आयोजना गर्ने गर्दथ्यो । अधिकांश […]

  पशुपति घिमिरे, रिचमण्ड, भर्जिनिया, अमेरिका कथा अलिक बाङ्गोटिङ्गो छ ।घुमाउरो,नागवेली जस्तो । एकदिन कृष्ण धरावासी दाइसंग कुरा हुँदै थियो,दाइ यहीं अमेरिकामै भएका बेला । मेरा अंग्रेजीमा प्रकाशित दुई किताबको विमोचनमा उहाँलाइ निमन्त्रणाका लागि फोन गरेको थिएँ । यसै सन्दर्भमा उहाँको अंग्रेजीमा प्रकाशित राधा उपन्यास र अरू कृतिका वारेमा पनि कुरा भए । मलाई भाइले […]

विश्वपरिक्रमा डेस्क नेपाली साहित्य जगतका विलक्षण प्रतिभा हुन् विजय मल्ल । नेपाली वाङ्मयमा कविता, कथा, नाटक, उपन्यास चारै विधामा विसारत हासिल गर्ने थोरै दुर्लभ प्रतिभामा उनको गणना हुन्छ । माता आनन्दकुमारी मल्ल र पिता साहित्यकार ऋद्धिबहादुर मल्लका सुपुत्रका रुपमा विसं १९८२ सालमा उनी काठमाडौंको ओमबहालमा जन्मेका थिए । नेपाल सम्बत् १०७३ मा नेपाल पत्रिकामा पहिलो […]

सम्झनामा कृष्णचन्द्र सिंह प्रधान नरेन्द्रराज पौडेल, काठमाडौं देख्तै सभ्य भव्य लाग्ने नेपाली साहित्यका एक मूर्धन्य, अनुकरणीय र अविस्मरणीय स्रष्टा थिए कृष्णचन्द्र सिंह प्रधान । उज्जर हँसिलो मोहोडा र सधैंभरी हृष्टपुष्ट र बाहाडिलो देखिने अग्लो कदका उनको व्यक्तित्व खाइलाग्दो भएजस्तै बोलीचाली र मिजास पनि खरो र मिठासपूर्ण लाग्दथ्यो । आफ्नै प्रकारको मौलिक भाषाशैली र कलात्मकता झल्किने […]

लक्ष्मी उप्रेती कुनै कुनै मानिसको प्रतिभा असाधारण हुन्छ। प्रतिभा मनबाट उब्जिएर मष्तिकको चेतना भई कसैको जीवन इतिहासको एउटा अध्याय बन्छ । चाहँदैमा मानिसहरू कुनै क्षेत्रमा पनि पारङ्गत हुन सक्दैनन् । रहर गर्दैमा प्रतिभा भरिने तत्व हैन । प्रतिभा त जन्मदै लिएर आउने विशेष देन हो जसमा केही मेहनत, केही ज्ञान र समर्पणको पनि खाँचो हुन्छ […]