Category: गद्य विविध

विश्वपरिक्रमा वि.सं. १९८२ साल साउन ११ गते तुन्छेगल्ली, सुन्तागाउँ, काठमाडौंमा माता सूर्यमायादेवी र पिता सूर्जप्रसाद प्रधानका सुपुत्रका रुपमा जन्मेका गोविन्दप्रसाद प्रधान नै नेपाली साहित्यका प्रख्यात् हस्ती कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान हुन् । यो वर्ष अर्थात् २०८२ साल शतवार्षिकी बर्ष हो । वि.सं. २००२ सालमा वनारसबाट काशि बहादुर श्रेष्ठको सम्पादनमा निस्कने “उदय” पत्रिकामा “अश्रुधार” कविताबाट साहित्य यात्रा सुरु […]

बिष्णु ठकुरी, खर्साङ‌  बरिष्ठ साहित्यकार, गीतकार, संगीतकार, गायक, कवि अनि राजनैतिक हस्ती गणेश रसिकको जन्म भोजपुरको छिनामखुमा भएको थियो २००४ विक्रम संवत् मा। उनले लेखेका पुस्तक “दशगजामा उभिएर” ल्याएको दिनदेखि थन्केर बसेको पुस्तक निकालेर पढ्न बसें।यस पुस्तकमा केही प्रबुद्ध साहित्यिक हस्तीद्वयद्वारा लिखित “गोरेटोको खोजी” श्री इन्द्रबहादुर राई अनि श्री गोविन्दराज भट्टराई “दशगजामा उभिएर एउटा जीवन […]

नवीन पौड्याल , कालिम्पोङ नेपाली साहित्य क्षेत्रमा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा एक शीर्षस्थ र आदरणीय नाम हो। उनको जन्म वि.सं. १९६६ कार्तिक २७ गते काठमाडौंको धोबीधारा टोल डिल्लीबजारमा भए‌को थियो। उनको वास्तविक नाम तीर्थमाधव थियो। उनी लक्ष्मीपूजाको दिन जन्मिएको हुनाले उनका पिता पं. तिलमाधवले उनलाई लक्ष्मीको प्रसाद सम्झेर लक्ष्मीप्रसाद नाम राखिदिए। जम्मा पचासवर्ष कविको जीवनआयुमा लगभग […]

लीलबहादुर क्षेत्रीको ‘नेपाली संस्कृतिमा मादलको महत्त्व’ नवीन पौड्याल, कालिम्पोङ नेपाली साहित्यमा लीलबहादुर छेत्रीको स्थान महत्त्वपूर्ण रहेको छ। उनको जन्म १ मार्च, १९३३ मा गौहाटीमा भएको हो। उनका मातापिताको नाम स्व. पवित्र छेत्री र प्रेमबादुर छेत्री हो। उनले आफ्नो प्राथमिक शिक्षा शिलाङबाट ग्रहण गरेका थए।उनले स्नातक भने हाटीको प्रसिद्ध कटन कलेजबाट सअर्थशास्त्र अनर्स विषय लिएर सन् […]

भाष्कर मैनाली शर्मा, दार्जिलिङ पार्वती देवानको कवितासंग्रह “मेरो आकाश मेरो धरती” आधुनिक नेपाली कविताको क्षेत्रमा एक महत्वपूर्ण योगदानको रूपमा देखिन्छ। यस संग्रहको पहिलो प्रकाशन सन् २०२५ को अगस्तमा भएको हो। यस संग्रहमा जम्मा १२० पृष्ठहरूमा ४१ वटा कविता समावेश गरिएको छ, जसले जीवनका विविध पक्षहरू – प्रेम, संघर्ष, आत्म–खोज, नारीवाद, पारिवारिक सम्बन्ध, सामाजिक चेतना र […]

भाष्कर मैनाली शर्मा, दार्जिलिङ सरस्वती शेर्पा द्वारा लिखित एकाङ्की नाटक संग्रह मातृत्व सन् २०२५ को जुन २५ मा प्रकाशित भएको हो। १६९ पृष्ठमा फैलिएको यस कृतिमा २० वटा एकाङ्की नाटकहरू समेटिएका छन्। आकारमा मझौला देखिने यो पुस्तकले विषयवस्तुमा भने जीवनका विविध पक्षहरू समेटेको छ। यस संग्रहका नाटकहरू विशेषतः घरेलु समस्याहरूमा आधारित छन्। कुनै न कुनै […]

भाष्कर मैनाली शर्मा, दार्जिलिङ मालसिरी धुन र भजन दुवै रूपमा हुने गर्दछ। केही ठाउँमा मालसिरी धुन मात्रै बजाइन्छ भने केही ठाउँमा धुन संग सङ्गै मालसिरी भजन पनि गाउने गरिन्छ। मालसिरी वा मालश्री धुन विशेषतः देवी दुर्गाको पूजा र नवरात्रिको अवसरमा बजाइन्छ।यो संगीतले वातावरणलाई आध्यात्मिक र पवित्र बनाउँछ, जसले देवीको आराधना गर्न मनोवृत्तिलाई प्रेरित गर्छ।मालसिरी धुन […]

नवीन पौड्याल नेपाली साहित्यमा ज्ञान सुतारको नाम पनि उल्लेखनीय छ। ईश्वीको उन्नाइस सय साठीको दशकदेखि नै उनी नेपाली साहित्यमा सक्रिय थिए। उनी भारतीय सेनाको सेवामा रही नेपाली साहित्य पढ्थे, लेख्थे। साहित्य पढ्ने लेख्ने एउटा जोश र परिवेश थियो। पेशागत भारतीय नेपाली साहित्यमा सैनिक क्षेत्रबाट पनि केही साहित्यकारको योगदान देखिन्छ। सैनिक सेवामा रहने केही साहित्यकारहरूमा गनुसिंह […]

नवीन पौड्याल अहिलेका हाम्रा नयाँ पुस्ताका युवाहरू विस्तारै आफ्नो मौलिक भाषा, साहित्य, संस्कृति, भेषभुषा, लोकपरम्परा, गीत, सङ्गीत, संस्कार, समाज आदिदेखि टाडिँदै गइरहेका छन् भन्ने कुरा सर्वत्र चर्चा छ। हाम्रो आफ्नो मौलिक परम्परिक कुरा, मूल्य मान्यता महत्त्व जान्न छाड़े। न आफ्नो भाषा राम्रोसँग जान्दछन् न हाम्रा लोकगीत र सुगम सङ्गीत नै सुनेका छन्। न राम्रोसँग  आफ्नो […]

भाष्कर मैनाली शर्मा काँटीकीर्ति पुस्तक नोभेम्बर सन् २०२४ मा पहिलोपटक प्रकाशित भएको कृति हो । यस पुस्तक १२ वटा शीर्षकहरूका लेखहरूको सङ्गालो हो, जसमा लेखकमाथि प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने, समाजमा आफ्नो खुट्टा जमाएका, मेहनत र संघर्षमार्फत जीवनलाई अर्थपूर्ण बनाएका व्यक्तिहरूबारे लेखिएको छ। लेखक कृष्ण बस्नेत स्वयं सिलिगुडीमा बसोबास गर्ने भएकाले उनले त्यही क्षेत्रमा कार्यरत, […]