पशुपति घिमिरे, रिचमण्ड, भर्जिनिया, अमेरिका
कथा अलिक बाङ्गोटिङ्गो छ ।घुमाउरो,नागवेली जस्तो । एकदिन कृष्ण धरावासी दाइसंग कुरा हुँदै थियो,दाइ यहीं अमेरिकामै भएका बेला । मेरा अंग्रेजीमा प्रकाशित दुई किताबको विमोचनमा उहाँलाइ निमन्त्रणाका लागि फोन गरेको थिएँ । यसै सन्दर्भमा उहाँको अंग्रेजीमा प्रकाशित राधा उपन्यास र अरू कृतिका वारेमा पनि कुरा भए । मलाई भाइले कसरी गरेको भनेर पनि सोध्नुभो । कुरा हुँदै जाँदा दाइका नेपाली कृतिहरूलाई पनि एमाजन जस्ता विश्वव्यापी प्लेटफार्ममा राख्न पाए विदेशमा रहेका नेपाली पाठकलाई लाभ मिल्ने मैले बताएँ । आफूले पनि त्यसवारेमा सोचेको तर तरिका थाहा नपाएर गर्न नसकेको उहाँले बताउनुभयो ।”केही नेपाली किताबहरू त देखिन्छन्,कसरी राखे होला त?मैले जिज्ञासा राखें । तरिका थाहा भए आफू पनि नेपालीमा प्रकाशित पुस्तक राख्ने थिएँ भनेपछि उहाँले भन्नुभो ‘गोविन्द गिरी प्रेरणाले आफ्नो सुश्री पारिजात नामक कृति राख्नुभएको छ,बुझिहेर्नु नि के रहेछ तरिका ।’
त्यसवेलासम्म गोविन्द गिरी प्रेरणासंग सम्पर्क सम्बन्ध केही बनेको थिएन मेरो । फेसबुकमा जोड्नु पर्यो भनेर खोजें ।उहाँका पाँच हजार साथीको सीमा नाघिसकेकाले मैले फ्रेन्ड रिक्वेस्ट पठाइनँ पनि । केही दिनपछि मेसेज गरूँला सोचिरहेको थिएँ,यसैक्रममा एकदिन बुकाहोलिक्स भन्ने फेसबुक ग्रुपमा उहाँको एउटा लेख देखें । पढें ।शैलेन्द्र साकारका बारेमा सुन्दर लेख थियो । राम्रो लाग्यो,लेखन प्रस्तुति सबैकुरा । तुरुन्तै छोटो कमेन्ट पनि लेखें । केहीवेरपछि फेसबुक नेटिफिकेसनमा पिलिक्क गर्यो । हेरें । उनै गोविन्द गिरी प्रेरणाको फ्रेन्ड रिक्वेस्ट आएको रहेछ । संगै एउटा मेसेज पनि आएको रहेछ -हेलो पशुपतिजी नमस्कार ।
मलाई त कुन्नि के खोज्दा के पाइयो भनेजस्तो भइगयो । जो संग सम्पर्क गर्न माध्यम खोजिरहेको थिएँ उहाँबाट नै सम्पर्क स्थापित भएपछि पुलकित हुँदै तुरून्तै फ्रेन्ड रिक्वेस्ट एक्सेप्ट गरें र मेसेज रिप्लाई गरें । फोन नम्बर आदान प्रदान भए र संवादहरू सुरू भए ।
प्रायः लेखन,पठन र साहित्य कै कुराकानी हुन्छन् हाम्रावीचमा । आजकल के गर्दै हुनुहुन्छ,के मा व्यस्त हुनुहुन्छ भनेर सोधिराख्छु । हाम्रो पछिल्लो संवादमा त्यसरी सोधेका बखत उहाँले भन्नुभयो – कृष्णचन्द्रसिंह प्रधानको शतबार्षिकी आउँदैछ,नेपालमा भए अलिक वेग्लै किसिमले कार्यक्रमहरू हुन्थ्यो गरिन्थ्यो होला,अब यहाँ अमेरिकामा म आफैंले संचालन गरेको पत्रिका विश्वपरिक्रमामा कृष्णचन्द्रसँग चिनजान र संगत भएका लेखकहरूबाट संस्मरण लेखहरू मागेर धारावाहिक प्रकाशन गर्ने काममा लागेको छु । केही लेखकहरूबाट संस्मरणहरू आउन पनि थालिसके तिनै लेखहरू सम्पादनमा व्यस्त छु ।” उहाँले यति भनेपछि मेरो दिमागको रिल फनक्क फर्केर पछाडि घुम्न थाल्यो र बीस बर्षअघि पुगेर अडियो । वि सं २०६१/६२ तिर कृष्णचन्द्रसिंह प्रधानको घरमै गएको र त्यहाँ उहाँसँग भएको भेटको स्मृति ताजा भएर आयो । भनें-मेरो पनि उहाँसंग छोटो भेट त भएको हो तर लामो संगत,उठबस केही होइन/छैन । उहाँकै घरमा गएर भेटेको सम्म हुँ,प्रसंग आउँदा सम्झें । यत्ति भनेको के थिएँ प्रेरणाले नाम मात्रै सुनेका र कहिल्यै नभेटेकाहरूको तुलनामा त यो संस्मरण लेख्न योग्य प्रसंग हो,लेख्नुस् न भनेर हौस्याउनुभयो । अब त्यो केहीवेरको भेटलाई समेटेर संस्मरणको मीठो माला उन्ने चुनौतीको डिलमा उभिएको छु म । सोचिरहेछु के लेखौं,कहाँबाट सुरू गरौं । बडो दोधारमा परेको छु । जब जब म दोधारमा पर्दछु तब तब बेचल्तीको धार रोज्ने गर्दछु,कवि रबर्ट फ्रस्टले ‘द रोड वाज नट टेकन’ कवितामा बेचल्तीको बाटो रोजे जस्तै ।
भनिहालें कुरो वि सं २०६२ तिरको हुनुपर्छ । जनआन्दोलनभन्दा अघिकै कुरो हो । म काठमाण्डुमा पत्रकारितासंगै एउटा साइड जब गर्दथें । सरकारको सार्वजनिक निजी साझेदारी कार्यक्रम अन्तर्गत काठमाडौं महानगरपालिकाले धरहराको व्यवस्थापन निजी कम्पनीलाई दिएको थियो । सोही कम्पनीको जनसम्पर्क अधिकारीका रूपमा म काम गर्दथें । आफू साहित्य अनुरागी पनि भएका कारण समय समयमा धरहरा परिसरमा कवि लेखकहरू निम्त्याएर काव्य शिविरको आयोजना गर्ने र त्यसको संयोजन आफूले गर्ने प्रस्ताव लगें मैले । मेरो प्रस्ताव सहर्ष पारित भयो । त्यसरी काव्य शिविर आयोजन गर्ने क्रममा मैले विभिन्न बरिष्ठ कवि साहित्यकारहरूसंग सम्पर्क सम्बन्ध बनाउनु पर्ने हुन्थ्यो । फेसबुक र सामाजिक संजालको जमाना थिएन त्यो । विभिन्न सुत्र र माध्यम प्रयोग गरेर,फोन नम्बर पत्ता लगाएर,फोन गरेर घरको ठेगाना पत्ता लगाएर गल्ली गल्ली चहार्दै, बल्ल बल्ल सोध्दै खोज्दै पुग्नु पर्थ्यो साहित्यकारहरूका घर । गुगल म्यापको जमाना थिएन त्यो । ठ्याक्क ठेगाना हालेपछि ट्याक्क पुग्नसक्ने समय थिएन ।
यसै क्रममा एउटा काव्य शिविरको प्रमुख आतिथ्य ग्रहण गर्न मैले कृष्णचन्द्र सिंह प्रधानलाई रोजें । २००८ मै ‘भञ्ज्याङनिरै’ नामक कवितासङ्ग्रह प्रकाशित गरेका, २०१५ सालमा “कवि ‘व्यथित’ र उनको काव्य साधना” विषयमा समालोचनासङ्ग्रहका लागि मदन पुरस्कार प्राप्त गरेका,सालिक (निबन्धसङ्ग्रह, २०२६),झीग बाखं साहित्य (समालोचना, नेपाल भाषा, २०३४),नेपाली उपन्यास र उपन्यासकार (समालोचनासङ्ग्रह (२०३७),सिर्जनाको सेरोफेरो (समालोचना सङ्ग्रह, २०४०),अनाम सत्य (निबन्धसङग्रह, २०४६),पाइला : आगतमा टेकेर (निबन्धसङ्ग्रह, २०४७),पलाचिं लिना (समालोचना, नेपाल भाषा, २०५२),प्रतिकुलताको सृष्टि मः मैं मेरो सर्जक (निबन्धसङ्ग्रह,२०५५),वाग्मतीको हरक (निबन्धसङ्ग्रह, २०५७),नफर्कने ती दिनहरू (आत्मसंस्मरण, २०५९),कृति अवलोकन (समालोचना, २०५९),समय सुनामी (निबन्धसङ्ग्रह, २०६३),जिन्दगीका टिपोटहरू (आत्मकथा, २०६३) आदि अनेक कृतिका रचयिता वरिष्ठ समालोचक र निबन्धकारको रूपमा स्थापित बरिष्ठ साहित्यकारलाई भेट्ने एक अलग उत्साहका साथ कुनै सुत्रबाट फोन नम्बर खोजेर कल गरें । फोन उठेन । साँझपख फेरि गरें । उहाँले नै उठाउनुभयो । मैले माथिको पृष्ठभूमि सहित भेट्न आउन चाहेको बताएँ । उहाँले कालीमाटीमा बसबाट ओर्लेर एताबाट एता आउनु भनेर बाटो बताउनुभयो । सोही बमोजिम भोलिपल्ट म ताहाचलतिर तेर्सिएँ । उहाँले भने बमोजिम नै बसबाट ओर्लेर केहीवेर हिंडेपछि उहाँको निवास पुगियो ।
संन्यास आश्रममा प्रवेश गरिसकेको एक बृद्ध र कृषकाय शरीर,तर पनि मुहारमा तेज र प्रदिप्ती देखिन्थ्यो,शालीन,भद्र र गम्भीर व्यक्तित्वका मालिक प्रधानले आफ्नो प्रभावशाली व्यक्तित्वका छटा छर्दै छेउको कुर्सीमा बस्न संकेत गर्नुभयो। घरको तल्लो तलाको फराकिलो त्यो बैठक कोठामा टनाटन किताबले भरिएका र्याकहरू थिए,एक किसिमले पुस्तकालय नै देखिन्थ्यो त्यो कोठा। मैले ती बृद्ध साहित्यकारलाई नमस्कार गर्दै यथोचित मान अदबका साथ आफ्नो प्रस्ताव प्रस्तुत गरें ।धरहरामा हुने काव्य शिविरमा प्रमुख अतिथिका रूपमा उपस्थित हुन अनुरोध गरें । साथै त्यसवेला आफू कार्यरत पाक्षिक म्यागजिन पत्रिका दृश्य नेपालमा पनि लेख लेखिदिन अनुरोध गरें । तर उहाँले त्यति धेरै मेरा कुरामा रूचि देखाए जस्तो मैले महशुस गरिनँ । सानो दुब्लो पातलो ख्याउटे फुच्चे केटो थिएँ म, मेरो प्रस्ताव,मेरा कुराहरू र मेरो व्यक्तित्वले भेट नखाए जस्तो लाग्यो कि! उहाँको नजरमा त्यस्ता भावहरू छचल्किएको मैले महशुस गरें । उहाँले आफ्नो उच्च प्रभावी आवाजमा स्वास्थ्यका कारण कार्यक्रममा उपस्थित हुन नसक्ने पनि तुरून्तै जानकारी दिनुभयो । धेरैवेर बसिराख्नु पर्ने आवश्यकतै परेन । अन्य भलाकुसारीको त कुनै गुन्जायसै रहेन । त्यसपछि म त्यहाँबाट निस्कें । भएको एत्ति हो । अब यो छोटो र सामान्य भेटका बारे के संस्मरण लेख्नु ? आ… होस्, म संस्मरण लेख्दिन …
०००
लेखक परिचयः पशुपति घिमिरे केराबारी,मोरङ मा जन्मेका हुन् र हाल अमेरिकाको भर्जिनिया राज्यको रिचमण्डमा वसोवास गर्छन् । बि.सं. २०५७ सालमा,ब्लाष्ट टाइम्स,धरानमा पत्र साहित्य प्रकाशन गरेर लेखन यात्रामा लागेका उनी दर्शन,नियात्रा,कविता विधामा कलम चलाउन रुचाउँछन् । उनका बुद्धवादका तीन आयाम(बौद्ध दर्शन)-२०७०,वान्डरिङ वर्ड्स(तीन महादेशका केही तरङ्ग-नियात्रा)-२०८१,थ्री डाइमेन्सन्स अफ बुध्दिजम-२०८२ कृतिहरू प्रकाशित छन् ।
