पौराणिक आदिकवि महर्षि वाल्मीकि

भाष्कर मैनाली शर्मा,दार्जिलिङ महर्षि वाल्मीकिको जन्म कहिले र कहाँ भएको हो भन्ने विषयमा स्पष्ट ऐतिहासिक प्रमाण भेटिँदैन, किनकि उनी अत्यन्त प्राचीन त्रेता युगका ऋषि मानिन्छन्। परम्परागत धार्मिक मान्यताअनुसार वाल्मीकिको जन्म त्रेता युगमै भएको विश्वास गरिन्छ, तर यसको ठ्याक्कै सन् वा समय निर्धारण गर्न सकिने कुनै प्रमाण छैन। उनीबारे प्रचलित कथनहरू विभिन्न ग्रन्थ तथा लोककथाहरूमा उल्लेखित […]

Continue Reading

कृष्णचन्द्रसिंह शतवार्षिकी विशेष-तीन

इतिहासमा अनुदित पलहरू उषा शेरचन, काठमाडौं “आफूलाई संप्रेशीत गर्ने भावनाहरूको इमानदार अभिव्यक्ति कविता हुनेहुँदा यहाँ मैले त्यही सरलता र निष्कपटता पाएको छु ।” प्रसिद्ध निबन्धकार एवं समालोचक अत्यन्तै आदरणीय अग्रज कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान दाजुले मेरो कविता कृति ” सर्वकालीन पीडा र जागृतिको शङ्खघोष” बारे गर्नुभएको उहाँकै हस्ताक्षरमा रहेको यो समालोचना मेरालागि कुनै मन्दिर वा गुम्बाको प्रसाद […]

Continue Reading

कृष्णचन्द्रसिंह शतवार्षिकी विशेष-दुई

सालिक नउभिएका सालिक सरुभक्त, पोखरा परिदृश्य–१: उत्तर समय – एउटा घरको कथा हैन (वि.सं. २०३५) स्थान: उषा भट्टचन (शेरचन) को गणेश टोलस्थित घर, पोखरा । खबर प्राप्त भयो, उषाको घरमा क्षेत्रप्रताप अधिकारी आएका छन्, उषाले भेट्न बोलाएकी छ । एक लाइनमा केही अग्ला होचा भूभागमा अवस्थित पोखरा बजारका टोलहरू । मेरो घर भएको टोल बागबजार […]

Continue Reading

मणि शर्माको “घर संसारका प्वालहरू”

भाष्कर मैनाली शर्मा, दार्जिलिङ मणि शर्मा द्वारा लिखित घर संसारका प्वालहरू उपन्यास पहिलो पटक सन् २०२४ मा प्रकाशित भएको हो। जम्मा १०२ पृष्ठमा सीमित यस पुस्तक आकारमा पातलो भए पनि विषयवस्तुको दृष्टिले भने गम्भीर, जीवनपरक र पठनीय बनेको छ। यस उपन्यासले हाम्रो दैनिक जीवनमा आउने संघर्ष, उतार–चढाव, सामाजिक यथार्थ र जीवनका सुख–दुःखलाई कलात्मक ढङ्गमा प्रस्तुत […]

Continue Reading

दिव्यांगता माथि विजय हासिल गर्दै समाजको प्रेरणा बने विवेक कामी

भाष्कर मैनाली शर्मा दार्जिलिङ जीवनमा चुनौती सबैलाई हुन्छ। तर ती चुनौतीलाई अवसरमा बदल्न सक्ने व्यक्तिहरू बिरलै हुन्छन्। यिनै बिरल प्रेरणामध्ये एक हुन् – विवेक कामी। बोल्नमा कठिनाइ भए पनि उनले कहिल्यै आफ्नो कमजोरीलाई अवरोध बन्न दिएनन्। बरु त्यसलाई आत्मबल बनाएर आफूलाई साहित्य, समाजसेवा र मानव सेवामा समर्पित गरे। एकान्तबाट सुरु भएको साहित्यिक यात्रा विवेकको साहित्यिक […]

Continue Reading

वरिष्ठ साहित्यकार, शिक्षक तथा समाजसेवी जगत क्षेत्री

भाष्कर मैनाली शर्मा, दार्जीलिङ जगत क्षेत्रीको पूरा नाम जगतकुमार क्षेत्री हो। उहाँको जन्म वि.सं. १९९३ साल भदौ ७ गते (सन् १९३६ अगस्ट २३) दार्जीलिङ सहर नजिकैको चाँदमारी नामक स्थानमा भएको थियो। उहाँका पिता दार्जीलिङ जिल्ला अदालतमा कार्यरत नैनसिंह क्षेत्री थिए भने माता पद्मावती क्षेत्री थिइन्। प्रारम्भिक शिक्षा दार्जीलिङ नगरपालिका बाल उच्चतर विद्यालयबाट प्राप्त गरेका उहाँले […]

Continue Reading

पादरी गंगाप्रसाद प्रधान (जीवनी)

भाष्कर मैनाली शर्मा, दार्जीलिङ पादरी गंगाप्रसाद प्रधानको जन्म ४ जुलाई १८५१ मा पिता रूपनारायण प्रधान र माता राजमति देवीबाट भएको थियो। उनको जन्म एक हिन्दू नेवार परिवारमा भएको थियो । उनको जन्म नाम नरसिंह नारायण प्रधान रहेको थियो। पादरी गंगाप्रसाद प्रधानको आमाको मृत्यु उनी सानो छँदा नै भएको थियो । त्यस कारणले गर्दा उनलाई उनको […]

Continue Reading

दुईसय वर्षअघिका भानुभक्तको अहिले पानीखेदो

नवीन पौड्याल भानुसाहित्य अध्ययन गर्ने परम्परा पनि लगभग दुई सय वर्ष पुग्न लागेको छ। मोतीराम भट्टको विक्रम संवत १९४८ मा प्रकाशित नेपाली भाषाका आदिकवि भानुभक्तको जीवनचरित्रदेखि लिएर अहिलेसम्म  पनि भानुभक्तका विविध पक्ष, सन्दर्भ र समयसापेक्षित विचारहरूका नयाँ नयाँ कुरा अघि आइरहेका छन्। आजभन्दा दुई सय वर्षअघि नै भानुभक्तले धेरै लेखेर गएका छन्। उनी आजभन्दा २११ […]

Continue Reading

शैलीका छेत्रीको ‘एक हरफ बाटो’

नवीन पौड्याल   विषय प्रवेश- साहित्यमा निबन्ध एउटा लोकप्रय विधा हो। यो विधा विभिन्न रूपमा देखा पर्दछ। निबन्ध विधा एउटा ठुलो रूख हो भने प्रबन्ध, नियात्रा, संस्मरण, जीवनी, आत्मजीवनी आदि यसका हाँगाबिँगा हुन्। यात्रामा देखिएका कुरादेखि लिएर पहिले संस्मरण, कुनै वस्तुको विवरण आदि जम्मै निबन्ध हुन्। पहिले पहिले निबन्ध र प्रबन्धलाई समग्र रूपमा एउटा मानिथ्यो […]

Continue Reading

श्रीओम एक कृयाशील साधक

लक्ष्मी उप्रेती हरेक मानिसको रुचि आ आफ्नो खालको हुन्छ। त्यहीँ रुचिका कारण कति मानिसहरू बौद्धिक चिन्तन नमन र मेहनत गरेर आफ्नो पहिचान आफै बनाउँछन् । उनीहरू कसैले छाप लगाएको पहिचान भन्दा अलग्गै र महत्त्वपूर्ण कोटीमा पर्छन् । कहीँ कसैको चासो नराखेर पनि आफ्नो विवेक सहि तरिकाले सम्बन्धित ठाउँमा छाड्छन् । कहि बोल्दा जुन कुरा ठीक […]

Continue Reading